Năm 2026, việc sở hữu một cuốn hộ chiếu (passport) để xuất ngoại du lịch hay công tác đang trở nên dễ dàng và tiết kiệm hơn bao giờ hết nhờ chính sách giảm 50% lệ phí của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, để quá trình làm thủ tục diễn ra trơn tru, không phải đi lại nhiều lần, người dân cần nắm rõ những quy định mới nhất về điều kiện cấp phát cũng như các bước thực hiện chuẩn xác nhất.
Những trường hợp nào bị từ chối cấp hộ chiếu phổ thông?
Về cơ bản, mọi công dân Việt Nam không phân biệt độ tuổi đều có quyền được xem xét cấp hộ chiếu phổ thông. Tuy nhiên, luật pháp cũng quy định rõ ràng việc từ chối cấp đối với những cá nhân đang vướng vào các vi phạm nghiêm trọng.
Cụ thể, theo quy định tại Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 (sửa đổi 2023) và các quy định khác liên quan thì công dân Việt Nam (không phân biệt độ tuổi) được xem xét cấp hộ chiếu phổ thông, trừ trường hợp sau đây:
1. Người chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm:
- Cố ý cung cấp thông tin sai sự thật để được cấp, gia hạn, khôi phục hoặc về báo mất giấy tờ xuất nhập cảnh.
- Làm giả, sử dụng giấy tờ xuất nhập cảnh giả để xuất cảnh, nhập cảnh hoặc đi lại, cư trú ở nước ngoài.
- Tặng, cho, mua, bán, mượn, cho mượn, thuê, cho thuê, cầm cố, nhận cầm cố giấy tờ xuất nhập cảnh; hủy hoại, tẩy xóa, sửa chữa giấy tờ xuất nhập cảnh.
- Sử dụng giấy tờ xuất nhập cảnh trái quy định của pháp luật, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước.
- Lợi dụng xuất cảnh, nhập cảnh để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức hoặc tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân.
- Xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; tổ chức, môi giới, giúp đỡ, chứa chấp, che giấu, tạo điều kiện cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép; qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục theo quy định.
- Cản trở, chống người thi hành công vụ trong việc cấp giấy tờ xuất nhập cảnh hoặc kiểm soát xuất nhập cảnh.
2. Người bị tạm hoãn xuất cảnh, trừ trường hợp được cho phép xuất cảnh theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an và người ra quyết định tạm hoãn xuất cảnh.
3. Trường hợp vì lý do quốc phòng, an ninh theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an.
Làm hộ chiếu với mức phí giảm 50%
Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 64/2025/TT-BTC, quy định mức thu, miễn một số khoản phí, lệ phí nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân.
Tại Điều 1 Thông tư quy định cụ thể mức thu một số khoản phí, lệ phí nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân.
Theo đó, từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026 mức thu lệ phí cấp hộ chiếu, giấy thông hành, giấy phép xuất cảnh, tem AB được quy định bằng 50% mức thu lệ phí quy định tại Mục I Biểu mức thu phí, lệ phí ban hành kèm theo Thông tư số 25/2021/TT-BTC ngày 7/4/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí trong lĩnh vực xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, cư trú tại Việt Nam.
Theo quy định nêu trên, đến hết ngày 31/12/2026, khi làm hộ chiếu (passport) người dân sẽ được giảm 50% mức thu lệ phí theo Thông tư số 25/2021/TT-BTC. Từ ngày 1/1/2027, khi làm hộ chiếu (passport) người dân sẽ nộp mức lệ phí ban đầu theo Thông tư số 25/2021/TT-BTC hoặc theo quy định mới được ban hành.
Lệ phí làm hộ chiếu (passport) năm 2026 theo Thông tư 64/2025/TT-BTC:
Lệ phí cấp hộ chiếu (bao gồm hộ chiếu gắn chíp điện tử và hộ chiếu không gắn chíp điện tử)
- Cấp mới: 100.000 đồng/lần cấp.
- Cấp lại do bị hỏng hoặc bị mất: 200.000 đồng/lần cấp.
- Cấp giấy xác nhận yếu tố nhân sự: 100.000 đồng/lần cấp.
Những lưu ý quan trọng khi làm hộ chiếu Việt Nam
Để hạn chế tối đa những vấn đề có thể xảy ra trong quá trình làm hộ chiếu cần lưu ý những điều sau:
- Đối với người mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định của Bộ luật Dân sự; người chưa đủ 14 tuổi là những người không đủ nhận thức và khả năng để tự mình thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ công dân của mình một cách độc lập nên phải có người khác làm thay.
- Trẻ em dưới 9 tuổi có thể làm hộ chiếu riêng hoặc cấp chung với bố mẹ.
- Khi khai đơn xin cấp hộ chiếu cần khai chính xác và trung thực, trên tờ khai dán ảnh phải có dấu giáp lai.
- Hộ chiếu phổ thông đã bị hủy giá trị sử dụng do bị mất ở trong nước, sau khi tìm lại còn nguyên vẹn và có thị thực do nước ngoài cấp còn thời hạn thì được xem xét khôi phục.
- Mỗi loại hộ chiếu sẽ được tiếp nhận xử lý bởi các cơ quan khác nhau vì vậy cần tìm hiểu rõ đơn vị tiếp nhận cho trường hợp của mình.
Hiện tại, việc làm hộ chiếu đã được số hóa toàn diện, người dân hoàn toàn có thể ngồi nhà nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia mà không cần chầu chực bốc số tại cơ quan công an. Người làm thủ tục chỉ cần chuẩn bị sẵn file ảnh chân dung chuẩn quốc tế, thẻ căn cước công dân và điền đầy đủ thông tin theo mẫu form có sẵn.
Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý đối với trẻ em dưới 14 tuổi hoặc người mất năng lực hành vi dân sự, thủ tục bắt buộc phải có bản sao giấy khai sinh và do người đại diện hợp pháp đứng ra thực hiện. Trẻ em dưới 9 tuổi thậm chí có thể lựa chọn làm hộ chiếu riêng hoặc tích hợp cấp chung với bố mẹ cho tiện quản lý. Một nguyên tắc sống còn khi khai báo là phải rà soát thật kỹ lưỡng, đảm bảo thông tin trung thực tuyệt đối để hồ sơ được duyệt nhanh chóng, tránh tình trạng bị trả về do sai sót dữ liệu.
