Bán hàng online tại Việt Nam sắp không cần người

Thị trường thương mại điện tử đang chuyển từ giai đoạn con người sử dụng công cụ số sang giai đoạn vận hành hoàn toàn bằng AI Agent.

Ngày 29-5, tại TPHCM, Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) tổ chức Diễn đàn Toàn cảnh thương mại điện tử Việt Nam 2026 (Vietnam Online Business Forum – VOBF 2026) với chủ đề "Agentic Commerce - Tăng trưởng thần tốc".

Ông Nguyễn Tấn Phong - Phó Chủ tịch, Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam, Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) - cho hay thị trường đang dịch chuyển từ giai đoạn con người sử dụng công cụ số sang giai đoạn vận hành hoàn toàn bằng AI Agent (tác nhân trí tuệ nhân tạo).

Theo ông Phong, đây là giai đoạn phát triển thứ tư của thương mại điện tử Việt Nam, hướng tới sự nhanh chóng và bền vững.

Bán hàng online tại Việt Nam sắp không cần người- Ảnh 1.

Ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch, Trưởng Văn phòng đại diện phía Nam, Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM), thông tin về sự chuyện dịch của ngành

Khác với AI truyền thống chỉ dừng lại ở việc phân tích dữ liệu, AI Agent trong mô hình Agentic Commerce (thương mại tự động hóa bằng AI Agent) có khả năng tự chủ ra quyết định, thực hiện các quy trình từ vận hành gian hàng, chăm sóc khách hàng đến tối ưu kho vận mà không cần sự can thiệp thường xuyên của con người.

Theo Báo cáo Chỉ số thương mại điện tử Việt Nam 2026 (EBI 2026) vừa được Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) công bố, năm 2025, thương mại điện tử trong nước tiếp tục phát triển mạnh mẽ, ước đạt 38,5 tỉ USD và tăng trưởng 21% so với năm trước.

Có tới 90% người được khảo sát cho biết đã từng tham gia mua sản phẩm (hàng hóa hoặc dịch vụ) qua mạng. Chỉ còn 10% người tiêu dùng chưa từng mua sắm trực tuyến.

Điện thoại di động hiện là thiết bị thống trị trong hoạt động mua sắm trực tuyến. Có tới 96% người được hỏi cho biết thường xuyên sử dụng điện thoại để đặt hàng. Tỉ lệ mua sắm qua máy tính để bàn hoặc máy tính xách tay chỉ đạt 10%, còn máy tính bảng là 4%.

Bán hàng online tại Việt Nam sắp không cần người- Ảnh 2.

Ông Nguyễn Minh Đức, Phó Tổng Thư Ký Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM), chia sẻ về thị trường tại sự kiện

Về kênh mua sắm, các sàn thương mại điện tử tiếp tục dẫn đầu với 87% người tiêu dùng sử dụng. Đây là hình thức mua hàng trực tuyến phổ biến nhất hiện nay.

Khảo sát cũng cho thấy xu hướng mua hàng xuyên biên giới ngày càng rõ nét. Có 33% người tiêu dùng từng mua sản phẩm từ các website quốc tế hoặc thông qua dịch vụ mua hộ.

Đặc biệt, 50% người mua sắm trực tuyến trả lời từng đặt hàng từ các thương nhân nước ngoài thông qua gian hàng trên sàn thương mại điện tử.

Tuy nhiên, giá trị chi tiêu trực tuyến của phần lớn người tiêu dùng vẫn ở mức khiêm tốn. Khoảng 33% người tham gia khảo sát cho biết tổng giá trị mua sắm trực tuyến trong năm 2025 dưới 2 triệu đồng; 29% chi từ 2 - 5 triệu đồng.

Đối với hàng hóa mua từ nước ngoài, mức chi tiêu còn thấp hơn, với 48% người tiêu dùng có tổng chi tiêu cho hàng hóa xuyên biên giới dưới 1 triệu đồng trong cả năm.

Báo cáo cũng chỉ ra các yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định mua sắm trực tuyến gồm chất lượng sản phẩm, uy tín của website hoặc ứng dụng thương mại điện tử và sự đa dạng của hàng hóa.

Ở phía doanh nghiệp, các phương thức hỗ trợ thương mại điện tử tiếp tục được mở rộng. Chuyển khoản Internet Banking là hình thức thanh toán phổ biến nhất với 91% doanh nghiệp chấp nhận, trong khi thanh toán tiền mặt vẫn được 85% doanh nghiệp duy trì.