Virus Ebola là gì?
Theo bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, virus Ebola thuộc họ Filoviridae, là tác nhân gây bệnh sốt xuất huyết Ebola với diễn tiến rất nhanh và tỷ lệ tử vong cao.
Virus Ebola gây bệnh nguy hiểm như nào?
Tỷ lệ tử vong trung bình của Ebola khoảng 50%, song ở một số chủng virus và đợt dịch lớn, con số này có thể tăng lên 60-90%.
Trong đó, chủng Ebola Zaire được đánh giá nguy hiểm nhất, với tỷ lệ tử vong dao động từ 60-90%. Chủng Sudan tỷ lệ tử vong khoảng 40-60%, trong khi Bundibugyo khoảng 25%.
Đáng chú ý, dữ liệu trong 9 tháng đầu của đợt bùng phát gần đây ghi nhận tỷ lệ tử vong lên tới 70,8%, cho thấy mức độ đặc biệt nghiêm trọng của dịch bệnh này.
Dịch bệnh WHO vừa ban bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu nguy hiểm thế nào? (Ảnh minh họa)
Bệnh thường khởi phát giống cúm với sốt cao, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau bụng. Tuy nhiên chỉ sau thời gian ngắn, bệnh có thể chuyển nặng với nôn ói, tiêu chảy, phát ban, suy gan, suy thận, sốc đa cơ quan và chảy máu nội - ngoại.
Các chuyên gia cảnh báo việc nhận biết sớm triệu chứng nghi ngờ, cách ly và điều trị kịp thời có ý nghĩa sống còn, giúp hạn chế nguy cơ tử vong và ngăn dịch lây lan ra cộng đồng.
Virus Ebola lây thế nào?
Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, song không lây qua đường không khí như cúm hay COVID-19.
Virus Ebola lây truyền từ động vật sang người: Các nhà khoa học cho rằng dơi ăn quả thuộc họ Pteropodidae là vật chủ tự nhiên của virus Ebola. Virus có thể lây sang người khi tiếp xúc gần với máu, dịch tiết, nội tạng hoặc dịch cơ thể của động vật nhiễm bệnh như dơi, tinh tinh, khỉ đột, khỉ, linh dương rừng hoặc nhím. Nguy cơ lây nhiễm tăng cao khi săn bắt, giết mổ hoặc ăn thịt động vật hoang dã nhiễm bệnh.
Lây truyền từ người sang người: Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, virus Ebola có thể tiếp tục lây lan mạnh từ người sang người thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch tiết cơ thể của người mắc bệnh hoặc đã tử vong do Ebola. Các dịch tiết có nguy cơ chứa virus gồm nước bọt, nước tiểu, mồ hôi, phân, chất nôn, sữa mẹ và nước ối.
Nguy cơ lây nhiễm xảy ra khi vùng da trầy xước hoặc niêm mạc mắt, mũi, miệng tiếp xúc với các dịch cơ thể nhiễm virus. Ngoài ra, những vật dụng từng dính dịch tiết của người bệnh như quần áo, chăn ga, kim tiêm hay thiết bị y tế cũng có thể trở thành nguồn lây nếu không được xử lý đúng cách.
Chuyên gia cũng bác bỏ một số hiểu lầm phổ biến như Ebola lây qua muỗi đốt và Ebola lây qua đường hô hấp. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy muỗi hoặc côn trùng có thể truyền virus Ebola.
Với đường hô hấp, nhiều người lo ngại Ebola có thể phát tán trong không khí giống cúm hoặc cảm lạnh, nhưng thực tế virus gây bệnh Ebola không lây truyền qua đường không khí. Virus không lan qua các giọt bắn nhỏ tồn tại trong không khí sau khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Ebola chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc vật dụng nhiễm mầm bệnh của người mắc bệnh.
Dấu hiệu nhận biết mắc virus Ebola
Thời gian ủ bệnh Ebola thường kéo dài từ 2-21 ngày kể từ khi virus xâm nhập vào cơ thể, trong giai đoạn này người nhiễm có thể chưa xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào.
Bệnh thường khởi phát đột ngột với các biểu hiện giống cúm như sốt cao, mệt mỏi nghiêm trọng, đau đầu, đau cơ, đau bụng và cảm giác khó chịu toàn thân. Khi diễn tiến nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện nôn mửa, tiêu chảy, phát ban, suy giảm chức năng gan thận, đồng thời xuất huyết ở nhiều vị trí như chảy máu mũi, nướu răng, âm đạo hoặc có máu trong chất nôn và phân.
Ebola là tác nhân virus gây ra một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất thế giới với khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu chủ động nâng cao nhận thức, phát hiện sớm triệu chứng, tuân thủ các biện pháp phòng ngừa và tiêm vắc xin đầy đủ. Việc trang bị kiến thức chính xác về virus không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong cộng đồng.
