Không ít người dùng từng trải qua cảm giác kỳ lạ khi vừa trò chuyện với bạn bè về một sản phẩm nào đó, chỉ ít giờ sau Facebook hoặc Instagram đã xuất hiện quảng cáo liên quan. Hiện tượng này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu Facebook có đang âm thầm nghe lén các cuộc trò chuyện thông qua micro trên điện thoại hay không.
Nhiều năm qua, đây là một trong những nghi vấn phổ biến nhất liên quan đến quyền riêng tư trên Internet. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có bằng chứng công khai đáng tin cậy nào cho thấy Meta - công ty mẹ của Facebook và Instagram - bí mật sử dụng micro trên điện thoại để nghe lén các cuộc trò chuyện phục vụ quảng cáo.
Facebook thường vướng vào nghi vấn nghe lén trò chuyện phục vụ quảng cáo. (Ảnh minh họa)
Meta nhiều lần phủ nhận cáo buộc này. Công ty khẳng định không sử dụng micro của thiết bị để thu thập nội dung trò chuyện nhằm cá nhân hóa quảng cáo. Theo Meta, micro chỉ được kích hoạt khi người dùng chủ động sử dụng các tính năng cần đến âm thanh như quay video, gọi điện hoặc ghi âm giọng nói.
Năm 2025, Adam Mosseri, Giám đốc Instagram, cũng phải lên tiếng bác bỏ tin đồn Facebook và Instagram nghe lén người dùng. Theo ông, cảm giác "vừa nói xong đã thấy quảng cáo" xuất phát từ khả năng phân tích dữ liệu và nhắm mục tiêu ngày càng chính xác của các nền tảng số.
Vì sao Facebook dường như biết quá nhiều về người dùng?
Tổ chức bảo vệ quyền riêng tư số Electronic Frontier Foundation (EFF) cho rằng Meta đã sở hữu lượng dữ liệu khổng lồ về hành vi trực tuyến của người dùng, đủ để xây dựng những hồ sơ cá nhân rất chi tiết.
Dữ liệu này đến từ nhiều nguồn khác nhau như hoạt động trên Facebook và Instagram, lịch sử tương tác với quảng cáo, vị trí địa lý, thông tin thiết bị, các trang web có tích hợp công cụ theo dõi của Meta và nhiều tín hiệu hành vi khác.
Nhờ đó, hệ thống quảng cáo có thể dự đoán tương đối chính xác sở thích, nhu cầu hoặc ý định mua sắm của người dùng. Đây cũng là lý do nhiều người có cảm giác Facebook đang "đọc suy nghĩ" hoặc biết được những điều họ chỉ mới đề cập trong các cuộc trò chuyện hằng ngày.
Nhờ lượng dữ liệu khổng lồ này, nền tảng có thể đưa ra những dự đoán khiến người dùng có cảm giác như ứng dụng đang "đọc suy nghĩ" hoặc nghe được các cuộc trò chuyện ngoài đời thực.
Dù vậy, các chuyên gia bảo mật cho rằng việc chủ động kiểm soát quyền truy cập của ứng dụng vẫn là biện pháp cần thiết để giảm nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân, đồng thời hạn chế khả năng các ứng dụng thu thập thông tin ngoài mong muốn của người dùng.
Cách tắt quyền micro để tăng cường bảo mật
Ngay cả khi chưa có bằng chứng Facebook nghe lén người dùng, việc kiểm tra quyền micro trên điện thoại vẫn là thói quen nên thực hiện định kỳ.
Trên cả Android và iPhone, người dùng có thể mở phần Cài đặt , chọn Quyền riêng tư & Bảo mật , sau đó truy cập mục Micro .
Tại đây, hệ điều hành sẽ hiển thị danh sách các ứng dụng đang được phép sử dụng micro. Người dùng có thể rà soát và tắt quyền truy cập đối với những ứng dụng không thực sự cần thiết.
Rà soát toàn bộ quyền riêng tư trên điện thoại
Ngoài micro, người dùng nên kiểm tra định kỳ những quyền truy cập khác mà ứng dụng đang được cấp.
Trong mục Quyền riêng tư & Bảo mật , người dùng có thể xem lại quyền sử dụng camera, vị trí, danh bạ, thư viện ảnh và Bluetooth. Nếu phát hiện ứng dụng không còn sử dụng hoặc không cần thiết cho chức năng chính, người dùng nên thu hồi quyền hoặc gỡ bỏ ứng dụng khỏi thiết bị.
Các chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dùng chỉ cấp quyền khi ứng dụng thực sự cần để hoạt động.
