Loại quả được nhắc đến đó là đậu bắp. Ở chợ dân sinh, giá bán lẻ đậu bắp thường dao động 30.000–35.000 đồng/kg, trong khi tại các chợ đầu mối, giá sỉ chỉ khoảng 10.000–15.000 đồng/kg. Nhờ dễ mua, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng, đậu bắp luôn nằm trong nhóm rau quả được khuyến nghị sử dụng thường xuyên.
Tuy nhiên, tại Việt Nam, đậu bắp lại thuộc nhóm rau "kén người ăn" do đặc tính nhớt và hương vị không quá hấp dẫn. Ít ai biết rằng, tại nhiều quốc gia, đặc biệt là Nhật Bản, loại quả này được đánh giá rất cao về giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe.
Đậu bắp trong ẩm thực Nhật Bản
Tại Nhật, đậu bắp được gọi là okura và là nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày. Người Nhật sử dụng đậu bắp trong nhiều món ăn truyền thống như okura no aemono (salad đậu bắp), các món luộc, chần hoặc ăn kèm cơm.
Theo trang Japanese Taste, đậu bắp được xếp vào nhóm "neba foods" – những thực phẩm có độ nhớt đặc trưng, cùng với natto, rong biển mozuku hay nấm nameko. Người Nhật tin rằng lớp nhớt tự nhiên này có lợi cho hệ tiêu hóa, đường ruột và sức khỏe tổng thể. Nhờ đó, đậu bắp được ví như "nhân sâm xanh", góp phần vào chế độ ăn lành mạnh và tuổi thọ cao của người dân xứ sở hoa anh đào.
Lợi ích không ngờ của đậu bắp
Không chỉ là món ăn dân dã, đậu bắp còn được khoa học ghi nhận với khả năng hỗ trợ giảm mỡ máu. Theo Healthline, lớp gel nhớt (mucilage) trong đậu bắp có thể gắn kết cholesterol trong quá trình tiêu hóa, hạn chế hấp thu vào cơ thể và giúp đào thải qua đường ruột.
Một nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) cho thấy, chất xơ hòa tan trong đậu bắp có khả năng làm giảm cholesterol LDL – loại cholesterol "xấu", từ đó góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch.
Trong khi đó, Medical News Today dẫn lại nghiên cứu cho thấy việc bổ sung 1.000 mg bột đậu bắp mỗi ngày có thể giúp giảm cả cholesterol và đường huyết ở người mắc tiểu đường tuýp 2. Cơ chế này giúp đậu bắp trở thành "chất quét dọn" tự nhiên cho mạch máu, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Loại quả này còn chứa nhiều canxi, có thể thúc đẩy sự phát triển của xương ở trẻ em. Đối với người lớn, chất nhầy trong đậu bắp có tác dụng bôi trơn khớp, thành phần vitamin K và folate trong đậu bắp giúp phòng bệnh loãng xương, giúp hệ xương khớp chắc khỏe hơn. Đậu bắp còn chứa nhiều selen và sắt, đây là những chất có thể ngăn chặn sự hình thành của tế bào ung thư, đặc biệt hiệu quả trong việc phòng ngừa và điều trị ung thư vú, ung thư dạ dày.
Đây cũng là loại quả có tác dụng tốt đối với hệ tiêu hóa thông qua tác dụng điều hòa sự hấp thu ở ruột non, nhuận tràng, tạo môi trường nuôi dưỡng các vi sinh vật có lợi trong đường tiêu hóa.
Đậu bắp được xem là "kho dinh dưỡng" dù hàm lượng năng lượng thấp. Trong 100g đậu bắp chỉ chứa khoảng 33 calo, nhưng cung cấp 26% nhu cầu vitamin C hằng ngày; 26% vitamin K1; 15% folate; 14% magiê; Khoảng 3 g chất xơ.
Nhờ đó, đậu bắp mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ ổn định đường huyết, phòng ngừa tiểu đường tuýp 2; bổ sung folate cho phụ nữ mang thai, giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi.
Lưu ý khi ăn đậu bắpMặc dù đậu bắp theo cả y học hiện đại và y học cổ truyền nhận định là loại rau có nhiều tác dụng đối với sức khỏe nhưng khi sử dụng chúng ta cũng cần lưu ý một số điều sau: Khi chế biến đậu bắp không nên nấu quá kỹ để bảo toàn các chất dinh dưỡng có trong loại thực phẩm này.
Do đậu bắp có tính hàn rất thích hợp với người có thể trạng nóng, những người có vị nhiệt với các triệu chứng như hôi miệng, táo bón hoặc thích ăn đồ béo ngậy có thể ăn nhiều hơn. Nhưng những người có tỳ và vị yếu, thể trạng yếu, hàn theo Đông y, với những biểu hiện như thường xuyên bị khó tiêu, tiêu chảy, sợ lạnh, người già, trẻ em không nên ăn nhiều.
Ngoài ra, quả non của đậu bắp có nhiều lông tơ nhỏ, nếu xử lý không đúng cách khi ăn có thể gây cảm giác kích thích, và người có dạ dày yếu sẽ gặp phải triệu chứng này nặng hơn, nên tránh sử dụng.
Nghiên cứu hiện đại cho thấy đậu bắp chứa nhiều kali, vì vậy những bệnh nhân bị bệnh thận, người bệnh suy thận hoặc bệnh nhân chạy thận không nên ăn đậu bắp.
Đậu bắp còn chứa nhiều axit oxalic, không phù hợp cho những người bị sỏi thận. Nếu muốn ăn đậu bắp, những người này chỉ nên ăn lượng vừa phải và cần chần qua trước khi nấu để giảm lượng axit oxalic.
Đậu bắp chứa vitamin K, đây là loại vitamin liên quan đến cơ chế đông máu. Nếu bạn đang dùng thuốc chống đông máu, cần cẩn trọng khi ăn đậu bắp.
Đậu bắp có thể làm giảm mức đường huyết, nếu bạn đang dùng thuốc hạ đường huyết, nên theo dõi xem mức đường huyết có quá thấp hay không.
Dù thường bị chê vì độ nhớt, đậu bắp vẫn được xem là một "siêu thực phẩm" giá rẻ, dễ tìm tại Việt Nam. Khi được sử dụng hợp lý và kết hợp lối sống lành mạnh, loại quả quen thuộc này có thể mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho sức khỏe.
Quỳnh Chi (t/h)
