Tập đoàn nhà nước Nga Rosatom đang đưa dự án "Đột phá", nhằm mục tiêu khép kín chu trình nhiên liệu hạt nhân, vào giai đoạn cuối. Giám đốc khoa học của dự án, Evgeny Adamov, đã nói với TASS tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF) năm 2026, nhiệm vụ của ông là khôi phục tiềm năng phát triển quy mô lớn của năng lượng hạt nhân trong vài thế kỷ tới, thay vì chỉ là một ngành công nghiệp nhỏ, và chứng minh tính cạnh tranh kinh tế của một chu trình khép kín.
“Nếu công trình này (của Rosatom) được đưa lên quy mô công nghiệp, nhân loại sẽ có một nguồn năng lượng gần như vô tận. Không phải chỉ 100 năm như hiện nay, mà là hàng thiên niên kỷ. Một nền tảng năng lượng hạt nhân mới là một nguồn năng lượng sạch, an toàn, cạnh tranh về kinh tế, củng cố chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân. Và do đó, nó là nền tảng cho một tương lai năng lượng bền vững cho hành tinh,” ông phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF 2026).
Yếu tố then chốt của dự án là tổ hợp năng lượng trình diễn thí điểm (PDEC) tại Seversk. Trái tim của tổ hợp này là lò phản ứng neutron nhanh làm mát bằng chì BREST-OD-300 với công suất 300 MW. Nó có khả năng hoạt động với nhiên liệu hỗn hợp urani-plutoni nitrua, được sản xuất tại chỗ trong mô-đun tái chế nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Tất cả các công nghệ này đều đại diện cho các công nghệ thế hệ thứ tư mà Rosatom dự định đưa vào sản xuất công nghiệp.
Việc khép kín chu trình giúp tăng đáng kể nguồn nhiên liệu hạt nhân bằng cách sử dụng uranium-238. Điều này làm giảm lượng chất thải phóng xạ. Dự án Breakthrough chứng minh rằng năng lượng hạt nhân không chỉ có thể trở nên ít phát thải carbon mà còn gần như vô tận.
Tại mô-đun sản xuất nhiên liệu ODEK, chỉ một phần quy trình sản xuất được lên kế hoạch tự động hóa bằng robot, nhưng tại các nhà máy nhiên liệu công nghiệp trong tương lai, toàn bộ quy trình sản xuất được lên kế hoạch thực hiện hoàn toàn không cần người vận hành; những công việc nguy hiểm nhất sẽ được thực hiện bởi các robot nhỏ gọn và đa năng thay vì con người. Mô-đun xử lý ODEK ban đầu được thiết kế với bố cục thông thường, nhưng khi đánh giá không gian, chúng tôi nhận thấy rằng nó không phù hợp với khu vực phát triển được phân bổ. Đó là lúc khái niệm tự động hóa toàn diện các cơ sở xử lý được áp dụng, cả cho ODEK và cho các khu phức hợp năng lượng công nghiệp (IEC) trong tương lai.
Việc triển khai các công nghệ này sẽ ngăn ngừa các tai nạn nghiêm trọng tại các nhà máy điện hạt nhân, cũng như việc sơ tán và tái định cư người dân trong trường hợp xảy ra tai nạn tại một tổ máy phát điện. Những phương pháp tiếp cận mới này sẽ cho phép sản xuất điện mà không cần tích trữ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng (SNF) và cho phép tái sử dụng nhiều lần nhiên liệu đã qua sử dụng.
