Ngò rí là cây gì?
Ngò rí, còn gọi là rau mùi , hồ tuy hay hương tuy, có tên khoa học Coriandrum sativum L., thuộc họ Hoa tán (Apiaceae). Đây là loại cây được trồng phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Ngoài vai trò tạo hương vị cho món ăn, ngò rí từ lâu được sử dụng trong y học cổ truyền như một vị thuốc dân gian có nhiều công dụng đối với sức khỏe.
Theo Đông y, ngò rí có vị cay, tính ấm, quy vào các kinh tỳ, phế và vị. Dược liệu này có tác dụng phát tán phong hàn, kích thích tiêu hóa, tiêu thực, khai vị, trừ thấp và hỗ trợ giải độc. Lá, thân và quả ngò rí đều có thể được sử dụng làm thuốc.
Ngò rí, còn gọi là rau mùi, hồ tuy hay hương tuy (Ảnh minh họa)
Tác dụng của ngò rí
Theo Báo Sức khỏe & Đời sống, ngò rí (rau mùi) được thu hái toàn cây dùng tươi hoặc phơi khô chữa nhức đầu sổ mũi. Hạt ngò rí sấy khô bảo quản dùng dần hỗ trợ tiêu hóa, trị táo bón.Loại rau này có chứa các vitamin A, C, B1, B2 và chất sắt. Hoạt chất trong ngò rí có tác dụng chống viêm, giảm cholesterol trong máu, sát khuẩn ở đường tiêu hóa, chống viêm ở niêm mạc miệng.
Ngò rí có vị cay, tính ấm, giúp kích thích tiêu hóa và làm thuốc bổ. Ngoài ra còn có tác dụng chống đầy hơi, làm mạnh dạ dày, tăng lượng nước tiểu và hạ sốt, chữa cảm cúm, cảm lạnh, nhức đầu, sổ mũi, nghẹt mũi. Lá và hạt chứa tinh dầu gây kích thích hệ thần kinh, được dùng để hỗ trợ điều trị bệnh yếu sinh lý.
Những bài thuốc từ cây ngò rí
Dưới đây là một số bài thuốc từ cây ngò rí thông dụng
Bài thuốc hỗ trợ trị cảm cúm, cảm lạnh
Chuẩn bị: Ngò rí 30g, gừng tươi 5 lát, hành củ 3 củ
Cách thực hiện:
Rửa sạch các nguyên liệu, cho vào nồi cùng khoảng 500ml nước rồi sắc còn khoảng một nửa. Uống khi còn ấm.
Theo y học cổ truyền, bài thuốc này có tác dụng phát hãn, giúp cơ thể ra mồ hôi, hỗ trợ giảm nghẹt mũi, sổ mũi và cảm lạnh do thời tiết thay đổi.
Bài thuốc giảm đầy bụng, khó tiêu
Ngò rí được xem là vị thuốc kích thích tiêu hóa tự nhiên.
Chuẩn bị: Ngò rí tươi từ 50 - 100g, rửa sạch rồi sắc nước uống trong ngày.
Ngoài ra có thể kết hợp ngò rí với vỏ quýt khô để tăng tác dụng hành khí, giảm chướng bụng và kích thích vị giác.
Các nghiên cứu cho thấy tinh dầu linalool trong ngò rí có khả năng hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, giúp giảm cảm giác đầy hơi sau bữa ăn.
Bài thuốc hỗ trợ hạ đường huyết
Một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận các hoạt chất trong ngò rí có thể góp phần hỗ trợ điều hòa lượng đường trong máu.
Sử dụng 50g ngò rí tươi hoặc 10 - 12g hạt ngò rí khô rồi hãm với nước sôi hoặc sắc nước uống.
Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ. Người mắc đái tháo đường vẫn cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và theo dõi đường huyết thường xuyên.
Bài thuốc hỗ trợ giảm cholesterol
Theo các nghiên cứu được tổng hợp trên Báo Sức khỏe & Đời sống, ngò rí có thể giúp cải thiện chuyển hóa lipid và hỗ trợ giảm cholesterol xấu trong máu.
Cách thực hiện: Dùng khoảng 12g hạt ngò rí khô hãm với nước sôi trong 15 phút, uống thay trà trong ngày.
Việc sử dụng đều đặn kết hợp chế độ ăn lành mạnh có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch.
Bài thuốc hỗ trợ làm đẹp da từ ngò rí
Không chỉ hỗ trợ sức khỏe, ngò rí còn được dân gian sử dụng để chăm sóc làn da.
Cách làm: Lấy toàn cây ngò rí già gồm thân, lá, rễ và quả nấu nước tắm.
Tinh dầu tự nhiên trong cây giúp làm sạch da, khử mùi cơ thể, mang lại cảm giác thư giãn và dễ chịu.
Không chỉ hỗ trợ sức khỏe, ngò rí còn được dân gian sử dụng để chăm sóc làn da (Ảnh minh họa)
Hỗ trợ tăng cường sức khỏe tim mạch
Nhiều nghiên cứu cho thấy ngò rí chứa lượng lớn chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do gây ra.
Ngoài ra, các hợp chất trong cây còn góp phần: Hỗ trợ giảm cholesterol xấu, tăng cường tuần hoàn máu, bảo vệ mạch máu, hỗ trợ ổn định huyết áp.
Các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá ngò rí là loại rau thơm giàu dưỡng chất nhưng rất ít calo, phù hợp với chế độ ăn lành mạnh.
Những lưu ý khi sử dụng ngò rí làm thuốc
Mặc dù là loại rau quen thuộc, ngò rí vẫn cần được sử dụng đúng cách.
Người dùng không nên uống nước ngò rí quá đậm đặc hoặc sử dụng liên tục trong thời gian dài. Những người đang điều trị đái tháo đường cần thận trọng vì ngò rí có thể làm giảm đường huyết.
Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và trẻ nhỏ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các chế phẩm từ ngò rí với mục đích chữa bệnh.
Nếu xuất hiện các biểu hiện như dị ứng, ngứa ngáy, đau bụng hoặc khó thở sau khi sử dụng, cần ngừng ngay và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Ngò rí không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc mà còn là vị thuốc dân gian được sử dụng từ lâu đời. Tuy nhiên, các bài thuốc từ ngò rí chỉ mang tính hỗ trợ bồi bổ sức khỏe và không thay thế thuốc điều trị bệnh theo chỉ định của bác sĩ.
