Những hồi chuông tri ân

Giữa không gian đầy xúc động ấy, nhiều gia đình người hiến mô, tạng lặng lẽ nắm chặt tay nhau. Họ là những con người đã đưa ra quyết định đau đớn nhưng cao đẹp nhất trong thời khắc tận cùng mất mát: đồng ý hiến tặng một phần cơ thể người thân để cứu sống những con người xa lạ. Đó không chỉ là sự cho đi, mà là sự vượt lên nỗi đau của chính mình để giữ lại sự sống cho người khác.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thỉnh chuông tri ân tại buổi lễ sáng 20/5.

Cuộc sống vốn là hành trình không ngừng của trao tặng và đón nhận. Và có lẽ, điều kì diệu nhất con người nhận được luôn bắt đầu từ lòng nhân ái. Trên con đường đầy ắp yêu thương ấy, biết bao người bệnh đã được kéo trở về khi đứng giữa lằn ranh sinh tử. Cũng đồng nghĩa với việc biết bao gia đình đã được đoàn viên ở khoảnh khắc tưởng như mãi mãi chia lìa. Đó thực sự là những nghĩa cử hồi sinh. Bởi hơn ai hết, những người được giữ lại cuộc đời này sẽ luôn hiểu rằng: không có gì lớn hơn sự sống và tình người.

Định mệnh có thể khiến hành trình của một con người dừng lại trên cõi nhân gian, nhưng ánh sáng thiện lương từ họ vẫn tiếp tục soi rọi cuộc đời khác. Một trái tim, một lá gan, đôi giác mạc hay chỉ một phần mô nhỏ bé được trao đi cũng có thể mở ra cả một tương lai cho người ở lại. Và có lẽ, ở nơi rất xa xôi nào đó, những người đã hiến tặng cơ thể mình chỉ mong người được sống sẽ sống tiếp những tháng ngày xứng đáng nhất, sống cả phần hi vọng mà họ chưa kịp đi hết.

Các bác sĩ BV Trung ương Quân đội 108 tri ân người hiến tạng trước khi bước vào ca lấy mô tạng.

Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng 20/5 được tổ chức nhằm lan tỏa nhận thức đúng đắn về hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời, từng bước xóa bỏ những rào cản về tâm linh, phong tục và định kiến vẫn còn hiện hữu trong xã hội. Bởi từ bao đời nay, nỗi sợ “chết không toàn thây” vẫn như một chiếc bóng đè nặng trong suy nghĩ của nhiều người. Cho đi tiền bạc, nhà cửa hay miếng ăn đã khó, nhưng cho đi chính thân thể mình sau khi mất còn là điều khó hơn gấp bội. Để vượt qua định kiến ấy, nhân loại đã phải đi qua biết bao sự trưởng thành của nhận thức và lòng trắc ẩn.

Giữa vô vàn áp lực và bất trắc của cuộc sống hiện đại, con người càng nhận ra có những thứ không máy móc hay công nghệ nào có thể tạo ra được: đó là sự sống từ chính cơ thể con người. Và rồi người ta bắt đầu tự hỏi: tại sao ta không cho đi? Một phần cơ thể được trao tặng không phải là dấu chấm hết, mà là cách để sự sống được “tái bản” ở một cuộc đời khác. Nếu cát bụi rồi sẽ trở về với cát bụi, thì điều còn lại đẹp nhất chính là nụ cười của người được cứu sống. Đó cũng là “nụ cười của linh hồn” – thứ hạnh phúc chỉ có thể được tạo nên khi y học tiến bộ song hành cùng sự thấu hiểu và tình thương yêu giữa con người với con người.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu phát động Ngày hưởng ứng hiến mô tạng 20/5.

Ngày 20/5 cũng là dịp để tri ân những “người hùng thầm lặng” trong ngành y. Đó là các bác sĩ, điều phối viên, nhân viên y tế và những tình nguyện viên luôn chạy đua với thời gian để níu giữ sự sống. Giữa nhịp sống hối hả, tưởng như con người đang bị cuốn vào vòng xoáy của những lo toan cá nhân, thì chính họ đã chứng minh rằng tình người và đức hi sinh vẫn luôn lấp lánh giữa cuộc đời.

Hành trình xuyên Việt kéo dài suốt 7 giờ đồng hồ để vận chuyển một trái tim hiến tặng từ Bắc vào Nam từng khiến nhiều người nghẹn ngào. Quả tim ấy đã rời khỏi lồng ngực của một chàng trai trẻ không may ra đi vì tai nạn, nhưng hàng trăm con người đã cùng hòa nhịp yêu thương để giữ cho nó tiếp tục đập trong cơ thể khác. Từ lực lượng công an dẫn đường, nhân viên hàng không, bác sĩ phẫu thuật đến đội ngũ điều phối… tất cả đã cùng chạy đua với từng phút giây để nối dài sự sống. Đó không chỉ là hành trình của y học, mà còn là hành trình của lòng người.

Những dấu ấn tự hào của chuyên ngà nh ghép tạng

Nhìn lại hơn 30 năm phát triển, ngành ghép tạng Việt Nam đã ghi dấu nhiều bước tiến đáng tự hào. Từ ca ghép tạng đầu tiên còn đầy khó khăn, đến nay Việt Nam đã làm chủ kỹ thuật ghép nhiều loại tạng và liên tiếp thực hiện thành công các ca ghép đa tạng phức tạp. Chỉ trong hai năm gần đây, các bệnh viện đã thực hiện hơn 1.000 ca ghép tạng mỗi năm.

Nếu như trước đây chỉ có 5 bệnh viện tuyến Trung ương đủ khả năng ghép tạng gồm Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Chợ Rẫy, thì đến nay đã có 34 bệnh viện trên cả nước được cấp phép thực hiện kĩ thuật này. Đó là niềm tự hào của y học Việt Nam, nhưng cũng là lời nhắc nhở rằng phía trước vẫn còn nhiều bệnh nhân đang ngày đêm chờ đợi phép màu.

Các bác sĩ Việt Nam làm chủ kĩ thuật ghép tạng.

Hiện nay, nguồn tạng hiến tại Việt Nam vẫn chủ yếu đến từ người hiến sống, chiếm khoảng 90% tổng số ca ghép. Trong khi đó, nguồn hiến từ người chết não – nguồn tạng có thể cứu sống nhiều người cùng lúc vẫn còn rất hạn chế. Mỗi ngày vẫn có hàng chục người bệnh ra đi khi chưa kịp chờ đến lượt ghép tạng. Có những con người chỉ cách sự sống bằng một lời đồng ý hiến tặng.

Việc thiết lập Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng 20/5 cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực y tế nhân đạo đặc biệt này. Bộ Y tế hiện đang tiếp tục xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác nhằm mở rộng nguồn hiến, hoàn thiện hành lang pháp lí và tiệm cận thông lệ quốc tế.

Sau tất cả những nỗ lực hoàn thiện chính sách, mở rộng hành lang pháp lí hay phát triển kĩ thuật ghép tạng, điều cốt lõi mà ngành y và toàn xã hội hướng tới vẫn là giữ lại sự sống cho con người bằng tình yêu thương và sự sẻ chia giữa con người với con người.

Và vì thế, có lẽ, giới hạn cuối cùng của đời người không phải là cái chết, mà là khoảnh khắc trái tim thôi không còn biết yêu thương và sẻ chia. Một con người có thể rời khỏi thế gian, nhưng sự sống mà họ trao lại sẽ tiếp tục lớn lên trong hình hài khác, tiếp tục nhìn ngắm bầu trời, tiếp tục yêu thương và bước đi giữa cuộc đời này. Đó là cách con người chiến thắng sự hữu hạn của kiếp người bằng lòng nhân ái.

Những hồi chuông tri ân sẽ lặng vào thinh không, nhưng sẽ còn rất nhiều trái tim tiếp tục cất tiếng. Có thể ở một bệnh viện nào đó, một người mẹ sẽ được nhìn con trưởng thành nhờ lá gan được hiến tặng. Một người trẻ sẽ lại được chạy trên đôi chân khỏe mạnh, được hít thở bình yên sau những tháng ngày tuyệt vọng chờ đợi. Và ở đâu đó, gia đình của người hiến sẽ hiểu rằng người thân của họ chưa bao giờ thực sự rời đi, bởi một phần sự sống ấy vẫn đang hiện diện giữa cuộc đời.