Hẹ còn có tên gọi khác là cửu thái, cửu thái tử, khởi dương thảo, nén tàu, hom xe lép (tiếng Thái), phắc kép (tiếng Tày). Tên khoa học của cây hẹ là Allium odorum L., thuộc họ hành Liliaceae.
Loại cây này mọc thành từng khóm, lá dài hình kiếm giống lá cây tóc tiên (nhưng mỏng hơn lá tóc tiên), hoa có màu trắng. Hẹ có mùi vị đặc trưng, nằm giữa tỏi và hành tăm.
Ngoài vai trò là thực phẩm, hẹ còn được sử dụng trong nhiều bài thuốc nhằm hỗ trợ cải thiện một số triệu chứng sức khỏe .
Tác dụng của lá hẹ với sức khỏe
Trong y học cổ truyền, rau hẹ có vị cay, hơi chua, tính ấm. Hẹ được cho là có tác dụng bổ thận, trợ dương, ôn trung, hành khí, tiêu đờm và hỗ trợ cầm máu.
Hẹ là thực phẩm nên dùng vào mùa xuân để tăng cường dương khí. Ngoài ra, còn được dùng trong các bài thuốc hỗ trợ điều trị đau lưng, di tinh hoặc suy giảm chức năng sinh lý.
Theo Lương y Bùi Đắc Sáng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Hội Đông y Hà Nội, lá hẹ tươi có tính ấm, vị cay ngọt, được cho là tác dụng ôn trung, kháng khuẩn, tiêu đờm, trợ khí và hỗ trợ giảm các triệu chứng viêm họng.
Hơn nữa, lá hẹ tươi có thể được sử dụng cho cả trẻ em và người lớn.
Lá hẹ tươi có thể được sử dụng cho cả trẻ em và người lớn
Một số cách dùng lá hẹ hỗ trợ sức khỏe
Dưới đây là một số cách dùng lá hẹ để hỗ trợ giảm triệu chứng viêm họng từ Lương y Bùi Đắc Sáng:
Uống nước lá hẹ tươi
Thành phần: Lá hẹ tươi 1 nắm vừa đủ.
Cách dùng: Lá hẹ tươi rửa sạch, cắt nhỏ rồi cho vào máy xay sinh tố, thêm nước ấm, lọc lấy nước cốt. Chia nước lá hẹ thành 2-3 phần, uống trong ngày, bảo quản trong tủ lạnh.
Lá hẹ tươi chưng đường phèn
Thành phần: Lá hẹ tươi 100g, đường phèn vừa đủ.
Cách dùng: Lá hẹ tươi rửa sạch, cắt nhỏ. Đường phèn giã nhỏ. Cho hai nguyên liệu vào chén hoặc bát sạch, hấp cách thủy trong 30 phút. Chia lá hẹ chưng đường phèn thành 2 phần, ăn trong ngày.
Lá hẹ tươi được sử dụng theo nhiều cách khác nhau giảm triệu chứng ho, viêm họng.
Cháo lá hẹ tươi
Thành phần: Lá hẹ tươi 100g, gạo tẻ 50g.
Cách dùng: Lá hẹ rửa sạch, cắt khúc vừa ăn. Gạo nấu thành cháo, nêm gia vị vừa ăn, cho lá hẹ vào, nấu thêm khoảng 2 phút.
Cháo lá hẹ thường được sử dụng nhằm hỗ trợ làm dịu cổ họng và giảm cảm giác đau rát họng.
Lá hẹ tươi hấp gừng
Thành phần: Lá hẹ tươi 250g, gừng tươi 25g.
Cách dùng: Lá hẹ rửa sạch, cắt nhỏ. Gừng tươi rửa sạch, thái lát mỏng. Cho nguyên liệu vào chén hoặc bát, bạn có thể thêm chút đường cho dễ dùng, rồi hấp cách thủy 30 phút. Liệu trình 5 ngày.
Lá hẹ hấp gừng được sử dụng để hỗ trợ giảm các triệu chứng viêm họng.
Lá hẹ hấp gừng được sử dụng để hỗ trợ giảm các triệu chứng viêm họng (Ảnh minh họa)
Lá hẹ tươi kết hợp hoa đu đủ đực và hạt chanh
Thành phần: Lá hẹ tươi 15g, hoa đu đủ đực 15g, hạt chanh 10g.
Cách dùng: Các nguyên liệu trên đem xay nhuyễn, hấp chín. Để dễ uống, bạn có thể cho thêm đường khi hấp. Uống hỗn hợp mỗi ngày 3 lần.
Lá hẹ tươi kết hợp nghệ và chanh
Thành phần: Lá hẹ tươi 100g, củ nghệ 20g, chanh 1 quả, đường phèn vừa đủ.
Cách dùng: Lá hẹ rửa sạch, cắt khúc ngắn. Nghệ nướng chín, bỏ vỏ, giã nát. Chanh cắt thành từng lát mỏng. Cho 3 nguyên liệu hấp cách thủy, sau đó chắt lấy nước uống 2 lần/ngày trước khi ăn.
Hỗn hợp lá hẹ, nghệ và chanh thường được dùng nhằm hỗ trợ giảm ho và đau họng.
Chườm lá hẹ tươi vùng họng
Thành phần: Lá hẹ tươi 1 nắm
Cách dùng: Lá hẹ tươi rửa sạch, hơ nóng và áp trực tiếp lên vùng cổ. Cần chú ý lá hẹ không quá nóng để tránh bị bỏng. Khi lá hẹ nguội có thể thay bằng lá hẹ khác và làm liên tục trong vòng 15 phút giúp giảm đau họng, tan đờm.
Lưu ý khi sử dụng rau hẹ
Theo bài đăng trên báo Sức khỏe & Đời sống, khi sử dụng cây rau hẹ cần lưu ý:
Các cách sử dụng cây lá hẹ làm thuốc chỉ có tính chất hỗ trợ, không có hiệu quả ngay lập tức nên người bệnh cần duy trì chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Theo quan niệm y học cổ truyền, rau hẹ được cho là không nên dùng cùng mật ong hoặc thịt trâu.
Một số trường hợp như người có cơ địa nóng trong hoặc mắc một số bệnh lý đường tiêu hóa nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng rau hẹ thường xuyên.
Bên cạnh vai trò là nguyên liệu trong bữa ăn hằng ngày, lá hẹ còn được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ giảm một số triệu chứng thường gặp. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị. Khi có dấu hiệu bệnh kéo dài hoặc nghiêm trọng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
