Ảnh minh họa
Khi tuổi tác tăng lên, những hoạt động thường ngày như leo cầu thang hay xách túi đồ từ siêu thị ra xe có thể trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, cảm giác hơi hụt hơi khi vận động đôi khi không chỉ là dấu hiệu của tuổi già mà còn có thể cảnh báo một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Theo bác sĩ Alex Wibberley (tại Anh), một dấu hiệu ít người để ý là việc phải kê thêm gối mới cảm thấy dễ ngủ vào ban đêm. Thoạt nhìn, đây chỉ là một thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt, nhưng thực tế có thể liên quan đến chứng khó thở khi nằm (orthopnea).
Khó thở khi nằm có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tim
Orthopnea là tình trạng khó thở khi nằm ngửa, nhưng triệu chứng sẽ giảm hoặc biến mất khi người bệnh ngồi dậy hoặc đứng lên. Một số người còn xuất hiện ho khan hoặc thở khò khè khi nằm và cảm thấy dễ chịu hơn sau khi ngồi dậy.
Nhiều người thường vô thức kê thêm một chiếc gối để ngủ thoải mái hơn mà không nhận ra mình đang che lấp triệu chứng thay vì tìm nguyên nhân gây ra nó.
Trên kênh YouTube Doctor Alex, bác sĩ Alex Wibberley cho biết đây là một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh tim, thậm chí có thể báo hiệu nguy cơ nhồi máu cơ tim trong tương lai.
Kê cao gối khi ngủ có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tim.
Theo ông, những dấu hiệu này đều có thể liên quan đến tình trạng mạch máu dần mất tính đàn hồi, khiến tim phải làm việc nhiều hơn.
Vì sao tim phải làm việc quá sức?
Khi tim liên tục phải bơm máu mạnh hơn để vượt qua sức cản của mạch máu, cơ tim sẽ dày lên theo thời gian nhằm thích nghi với áp lực.
Mặc dù tim dày hơn vẫn có thể co bóp đủ mạnh để duy trì lưu lượng máu, nhưng lại gặp khó khăn ở giai đoạn giãn ra giữa các nhịp đập.
Theo bác sĩ Alex, đây là thay đổi rất dễ bị bỏ sót.
"Điều này sẽ không xuất hiện trên điện tâm đồ (ECG) thông thường và cũng có thể không được phát hiện trong các buổi khám sức khỏe định kỳ. Nhưng nó lại biểu hiện qua những thay đổi rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày", ông nói.
Những dấu hiệu sớm thường rất dễ bị bỏ qua
Bác sĩ Alex cho rằng các dấu hiệu đầu tiên của bệnh tim mạch thường khá "nhàm chán", nên nhiều người không để ý.
Chúng dễ bị nhầm với hậu quả của những ngày làm việc mệt mỏi, việc ít vận động hoặc đơn giản là do tuổi tác.
"Chính điều đó khiến chúng trở nên nguy hiểm", ông nhấn mạnh.
Ví dụ, nhiều người cảm thấy mệt bất thường chỉ sau khi leo một tầng cầu thang nhưng lại cho rằng đó là điều bình thường khi lớn tuổi.
Tương tự, không ít người bắt đầu ngủ với hai chiếc gối mà không hề nhận ra sự thay đổi này.
"Họ chỉ đơn giản thấy mình dễ chịu hơn khi phần thân trên được nâng cao một chút", bác sĩ Alex cho biết.
Theo bác sĩ Alex, trong suốt một ngày đứng hoặc ngồi, dịch có xu hướng tích tụ ở chân. Khi nằm xuống, lượng dịch này sẽ di chuyển trở lại phần ngực và có thể gây áp lực lên phổi.
Ông cho biết: "Trong khoa cấp cứu, đây là một dấu hiệu cảnh báo lớn của suy tim. Nhưng ở nhà, nhiều người chỉ nghĩ đơn giản là mình cần thêm một chiếc gối."
Thay đổi lối sống có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim
Tin vui là những dấu hiệu cảnh báo sớm này tạo ra "cơ hội vàng" để phòng ngừa các biến cố tim mạch trong tương lai.
"Khoảng thời gian để thay đổi tình trạng này là rất dài, có thể tính bằng nhiều năm", bác sĩ Alex nói.
Ông khuyến khích mọi người duy trì tập luyện đều đặn với các hoạt động như:
- Đi bộ nhanh.
- Đạp xe.
- Bơi lội.
- Chèo thuyền.
Theo ông, các bài tập nhịp điệu kéo dài sẽ làm tăng lưu lượng máu, tạo ra lực ma sát lên thành mạch. Điều này kích thích cơ thể sản xuất nitric oxide – phân tử giúp giảm viêm mạch máu, hạ huyết áp và làm giãn mạch.
Các nghiên cứu cho thấy những thay đổi tích cực này có thể xuất hiện chỉ sau vài tuần bắt đầu tập luyện, chứ không phải mất nhiều tháng hay nhiều năm.
Ngoài ra, bác sĩ Alex cũng cho rằng việc giảm lượng carbohydrate trong khẩu phần ăn, kết hợp theo dõi huyết áp thường xuyên, là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Tuy nhiên, ông lưu ý rằng việc cần kê thêm gối khi ngủ không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh tim. Triệu chứng này cũng có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác như béo phì, bệnh phổi, trào ngược dạ dày thực quản hoặc ngưng thở khi ngủ. Nếu tình trạng khó thở khi nằm kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện như phù chân, mệt nhiều, đau ngực hoặc khó thở tăng dần, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.
