Trong nhiều thập kỷ, hình ảnh những cỗ máy khổng lồ (mecha) do con người điều khiển trực tiếp từ bên trong vốn chỉ xuất hiện trong các bộ phim bom tấn như "Pacific Rim", "Gundam" hay "Transformers".
Tuy nhiên, ranh giới giữa trí tưởng tượng viễn tưởng và kỹ thuật thực tế đang nhanh chóng bị xóa nhòa.
Mới đây, Unitree Robotics - một công ty công nghệ đang lên có trụ sở tại Hàng Châu, Trung Quốc - đã khiến cộng đồng quốc tế kinh ngạc khi công bố GD01, mẫu robot mecha có người lái đầu tiên trên thế giới sẵn sàng cho giai đoạn sản xuất thương mại.
Sự kiện ra mắt GD01 không chỉ là một buổi trình diễn kỹ thuật thuần túy mà còn là minh chứng cho sự bứt phá của ngành công nghiệp robot.
Trong video giới thiệu, ông Vương Tinh Tinh, người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Unitree Robotics, đã trực tiếp bước vào khoang lái nằm ở phần bụng của cỗ máy cao khoảng 2,7 mét này.
Dưới sự điều khiển của con người, GD01 đã phô diễn sức mạnh đáng nể khi tiến về phía trước và sử dụng đôi cánh tay cơ khí hạng nặng để đập tan những bức tường gạch một cách dễ dàng.
Sức mạnh và khả năng biến hình của "quái thú" cơ khí
GD01 được giới thiệu là một thực thể cơ khí có khả năng biến hình linh hoạt. Cỗ máy này có trọng lượng khoảng 500 kg khi có người bên trong và được định vị như một phương tiện dân dụng cao cấp.
Điểm nhấn đặc biệt của GD01 nằm ở khả năng thay đổi cấu trúc cơ thể: từ tư thế đứng thẳng trên hai chân, robot có thể co gập, uốn ngược để chuyển sang trạng thái bò bằng bốn chi (crab-walk).
Ở tư thế này, người điều khiển sẽ nằm ngửa và nhìn lên phía trên, cho phép robot di chuyển qua những không gian hẹp hoặc tăng độ ổn định trên các địa hình phức tạp.
Dù sở hữu vẻ ngoài hầm hố, Unitree vẫn đưa ra lời nhắc nhở trên các nền tảng mạng xã hội rằng người dùng nên vận hành robot một cách "thân thiện và an toàn".
Các video chạy thử nghiệm cho thấy ngay cả khi không có phi công ngồi trong khoang, GD01 vẫn có thể thực hiện các thao tác phá dỡ vật cản một cách tự động hoặc thông qua điều khiển từ xa.
Mức giá được công bố cho "siêu phẩm" này là từ 3,9 triệu Nhân dân tệ (khoảng 16 tỷ đồng).
Ngay sau khi ra mắt, GD01 đã tạo nên một cơn sốt trên các diễn đàn công nghệ toàn cầu.
Tại Trung Quốc, người dùng mạng xã hội Weibo ví đây là phiên bản đời thực của các nhân vật trong "Transformers", trong khi trên YouTube và X (Twitter), nhiều chuyên gia phương Tây thừa nhận rằng "kỷ nguyên mecha" đã chính thức bắt đầu.
Việc một công ty có thể thương mại hóa một sản phẩm phức tạp như vậy với lộ trình rõ ràng đã khẳng định vị thế của Trung Quốc như một "thiên đường cho các kỹ sư".
Lợi thế từ hệ sinh thái sản xuất và chuỗi cung ứng khổng lồ
Sự thành công của GD01 không phải là điều ngẫu nhiên.
Unitree Robotics vốn đã nổi danh với các dòng robot bốn chân và robot hình người (humanoid) có mức giá phải chăng. Trong khi các dòng robot tương tự từ Mỹ có giá lên tới hàng trăm nghìn USD, thì mẫu robot hình người G1 của Unitree chỉ có giá khoảng 15.000 USD.
Chính kinh nghiệm trong việc tối ưu hóa chi phí và làm chủ chuỗi cung ứng đã giúp Unitree tạo ra GD01 với mức giá cạnh tranh so với quy mô của nó.
Theo dữ liệu từ các chuyên gia robot châu Âu, các công ty Trung Quốc chiếm gần 90% doanh số bán robot hình người toàn cầu vào năm 2025. Riêng Unitree đã xuất xưởng hơn 5.500 robot trong năm qua.
Sự phát triển thần tốc này được hỗ trợ bởi một hệ sinh thái sản xuất cực kỳ dày đặc và nhạy bén.
Từ động cơ hiệu suất cao, pin năng lượng cho đến các vật liệu sợi carbon tiên tiến, mạng lưới cung ứng tại Trung Quốc cho phép các công ty tìm kiếm linh kiện nhanh chóng, rút ngắn thời gian nghiên cứu và giảm đáng kể chi phí phát triển.
Ông Vương Bằng, một nghiên cứu viên tại Học viện Khoa học Xã hội Bắc Kinh, nhận định rằng mẫu mecha này không chỉ là thành công của một sản phẩm đơn lẻ mà là kết quả của sự tích lũy chuỗi công nghiệp trong nhiều năm.
Khả năng biến những ý tưởng táo bạo thành sản phẩm thực tế của Trung Quốc đang trở thành một lợi thế cạnh tranh mà các nhà sản xuất nước ngoài khó có thể sao chép trong ngắn hạn.
Tính đến tháng 4 năm 2026, Trung Quốc đã có gần 1.000 doanh nghiệp liên quan đến robot hình người. Số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế trong lĩnh vực này cũng tăng vọt, đạt mức cao nhất trong 5 năm qua.
Chính phủ cũng đã ban hành các hệ thống tiêu chuẩn cho robot thông minh và trí tuệ nhân tạo hiện hữu (embodied AI), đồng thời thiết lập các khu công nghiệp robot chuyên biệt tại các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thâm Quyến và Thượng Hải.
Từ biểu tượng công nghệ đến những thách thức trong thực tiễn
Dù GD01 là một bước đột phá về kỹ thuật, các chuyên gia vẫn lưu ý rằng con đường để đưa những cỗ máy này vào đời sống hằng ngày còn khá xa.
Hiện tại, GD01 chủ yếu đóng vai trò là một biểu tượng công nghệ, giúp nâng cao uy tín cho thương hiệu Unitree trước khi công ty này thực hiện kế hoạch IPO (niêm yết cổ phiếu lần đầu) dự kiến trong năm nay.
Ông Trần Kinh, Phó Chủ tịch Viện Nghiên cứu Chiến lược và Công nghệ, cho biết GD01 chứng minh Trung Quốc đã vượt qua "ngưỡng kỹ thuật" quan trọng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo hiện hữu.
Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm yếu cần khắc phục như: độ khó khi ra vào khoang lái, thời lượng pin hạn chế, mức độ thoải mái của người điều khiển và các rào cản về quy định pháp lý cũng như bảo trì.
Đại diện bộ phận marketing của Unitree, ông Hoàng Gia Vĩ, thừa nhận mức giá 3,9 triệu Nhân dân tệ hiện nay vẫn còn cao đối với người tiêu dùng phổ thông và đây mới chỉ là mức giá tham chiếu sơ bộ. Phiên bản sản xuất cuối cùng sẽ còn được điều chỉnh dựa trên việc tối ưu hóa hiệu suất.
Mục tiêu dài hạn của công ty không chỉ dừng lại ở việc giải trí mà là thay đổi cách con người làm việc. Robot có thể được ứng dụng trong các môi trường rủi ro cao, khắc nghiệt như cứu hộ, kiểm tra kỹ thuật hoặc vận hành tại những khu vực nguy hiểm cho con người.
Ngoài ra, các nhà phân tích công nghệ cũng gợi ý rằng những cỗ máy mecha này có thể tìm thấy chỗ đứng tại các công viên theo chủ đề, ngành giải trí nhập vai hoặc lĩnh vực điện ảnh trước khi trở thành công cụ lao động phổ biến.
Dù mục đích sử dụng là gì, GD01 đã thành công trong việc khẳng định một thực tế mới: những giấc mơ viễn tưởng của con người đang dần được hiện thực hóa bằng thép và mã code.
*Nguồn: Wired, Global Times
