VAR không chỉ đơn thuần là một công cụ hỗ trợ trọng tài; nó là một cuộc cách mạng đang từng bước định hình lại luật chơi và trải nghiệm xem bóng đá. Từ việc xác định các tình huống việt vị sát sao, kiểm tra lỗi trong vòng cấm dẫn đến phạt đền, cho đến việc xem xét thẻ đỏ trực tiếp, VAR đã chứng minh khả năng giảm thiểu các sai sót nghiêm trọng. Tuy nhiên, nó cũng vấp phải không ít chỉ trích về thời gian dừng trận đấu kéo dài, hay những quyết định vẫn còn gây tranh cãi dù đã có sự hỗ trợ của công nghệ. Tại World Cup 2026, chúng ta có thể mong chờ những cải tiến nào để VAR trở nên mượt mà và hiệu quả hơn? Liệu công nghệ bán tự động có giải quyết được hoàn toàn vấn đề việt vị, hay những quy định mới về cách VAR tương tác với trận đấu sẽ được áp dụng?
Tại cuộc họp thường niên diễn ra ở lâu đài Hensol (xứ Wales), IFAB (cơ quan làm luật của bóng đá thế giới) đã phê duyệt nhiều thay đổi đáng chú ý. Điểm nhấn lớn nhất là việc mở rộng phạm vi can thiệp của VAR tại kỳ World Cup 2026, giải đấu được đồng đăng cai bởi Mỹ, Canada và Mexico.
Từ khi được áp dụng, VAR chủ yếu hỗ trợ trọng tài trong các tình huống bàn thắng, phạt đền và thẻ đỏ trực tiếp. Tuy nhiên, tại World Cup sắp tới, công nghệ này sẽ có thể được sử dụng để xem xét các tình huống phạt góc, cụ thể là khi có sai sót rõ ràng trong việc xác định bóng chạm cầu thủ nào trước khi đi hết đường biên ngang.
VAR sẽ được phép can thiệp vào các tình huống phạt góc và thẻ vàng thứ hai tại World Cup.
Theo thông báo từ IFAB, VAR có thể can thiệp nếu có “quyết định trao phạt góc rõ ràng sai sót”, với điều kiện việc xem xét phải được hoàn tất ngay lập tức và không làm chậm quá trình đưa bóng trở lại cuộc chơi. FIFA đặc biệt ủng hộ thay đổi này nhằm hạn chế những lỗi nhận định hiển nhiên.
Dù vậy, không phải tất cả các giải đấu đều đồng tình. Cả Premier League lẫn UEFA đều phản đối, vì thế quy định mới chỉ mang tính tùy chọn, không bắt buộc áp dụng ở mọi giải.
Ngoài ra, VAR cũng sẽ được phép xem lại các tình huống thẻ đỏ xuất phát từ thẻ vàng thứ hai bị rút sai rõ ràng, cũng như các trường hợp “nhận diện nhầm cầu thủ”, khi trọng tài phạt nhầm người hoặc nhầm đội dẫn tới việc rút thẻ không chính xác.
Bên cạnh VAR, IFAB còn đưa ra loạt biện pháp siết chặt hành vi câu giờ. Với các pha phát bóng lên, ném biên hoặc thay người, trọng tài sẽ áp dụng cơ chế đếm ngược. Nếu cố tình trì hoãn, cầu thủ sẽ chỉ còn 5 giây để thực hiện, nếu không quyền kiểm soát bóng sẽ được trao cho đối phương.
Ở tình huống thay người, cầu thủ rời sân có tối đa 10 giây để rời khỏi mặt sân. Nếu vi phạm, cầu thủ vào thay sẽ phải chờ 60 giây mới được vào sân, đồng nghĩa đội bóng đó sẽ chơi thiếu người trong khoảng thời gian này.
Về chấn thương, cầu thủ sau khi được chăm sóc y tế sẽ phải rời sân trong 1 phút, thay vì 30 giây như quy định tại Premier League. Xu hướng thủ môn nằm sân nhằm kéo dài thời gian trận đấu cũng sẽ được tiếp tục thử nghiệm và đánh giá kỹ lưỡng.
Các hành vi tự ý rời sân để phản ứng quyết định trọng tài, hay việc cầu thủ kéo áo che miệng khi trao đổi, cũng sẽ được nghiên cứu và tham vấn thêm. Trước đó, Gianluca Prestianni của Benfica từng che miệng khi tranh cãi với Vinicius Jr trong trận gặp Real Madrid và bị UEFA điều tra liên quan tới cáo buộc phân biệt chủng tộc, dù anh phủ nhận.
Những điều chỉnh mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7. Tuy nhiên, do World Cup 2026 khởi tranh sớm, các quy định này sẽ được áp dụng ngay từ trận mở màn giữa Mexico và Nam Phi vào ngày 11/6.
Trong kỷ nguyên World Cup 2026, với những đổi mới và tinh chỉnh, VAR hứa hẹn sẽ tiếp tục là tâm điểm của mọi cuộc thảo luận, mang đến cả niềm vui lẫn những khoảnh khắc thót tim.
Quỳnh Chi (t/h)
| | |
| Gửi góp ý | |
Vé ô tô, tàu hỏa, đường thủy sẽ được tích hợp lên VNeID vào quý IV/2026ĐỌC NGAY