Tuyến tụy là cơ quan nằm sâu phía sau dạ dày, gần tá tràng. Dù khá nhỏ nhưng đây lại là một trong những cơ quan quan trọng bậc nhất của hệ tiêu hóa và chuyển hóa. Tuyến tụy vừa tiết insulin để điều hòa đường huyết, vừa sản xuất enzyme tiêu hóa giúp phân giải chất béo, tinh bột và protein. Khi tuyến tụy gặp vấn đề, cơ thể có thể đối mặt với nhiều bệnh nguy hiểm như viêm tụy cấp, viêm tụy mạn, tiểu đường, suy tụy, thậm chí ung thư tụy.
Máu trắng đục do viêm tụy cấp nguy hiểm (Ảnh minh họa)
Bác sĩ Huang Fengting, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiêu hóa tại Bệnh viện Tưởng niệm Tôn Trung Sơn, Đại học Tôn Trung Sơn (Trung Quốc) cho biết, mùa hè là giai đoạn những ca nhập viện vì bệnh tuyến tụy, nhất là viêm tụy cấp tăng mạnh do thói quen ăn uống thiếu kiểm soát. Trong khi rất nhiều người chủ quan, ít quan tâm tới cơ quan này và thường cho rằng chế độ ăn uống chỉ ảnh hưởng đến cân nặng hay dạ dày.
Ông đưa ra cảnh báo, dù ở tuổi nào, cũng nên tránh xa 4 hành vi dưới đây, nhất là vào mùa hè nếu muốn tuyến tụy không "đổ bệnh":
1. Uống bia rượu kiểu "giải nhiệt"
Nhiều người xem bia lạnh là "cứu tinh" trong ngày nóng bức hoặc thích nhậu nhẹt, tụ tập hơn vào những tối hè. Tuy nhiên, rượu bia lại là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm tụy cấp.
Cồn có thể làm tổn thương trực tiếp tế bào tuyến tụy, kích thích tụy tiết enzyme quá mức. Khi các enzyme này bị kích hoạt sớm ngay trong tuyến tụy, chúng sẽ bắt đầu "tự tiêu hóa" chính cơ quan này.
Ảnh minh họa
Nguy hiểm là viêm tụy cấp không chỉ gây đau dữ dội mà còn có thể dẫn tới suy đa cơ quan, sốc và tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
2. Ăn quá nhiều đồ dầu mỡ, nướng chiên
Một bữa tối với thịt nướng, nội tạng, đồ chiên giòn, nước sốt béo ngậy và món tráng miệng nhiều kem có thể khiến tuyến tụy phải làm việc quá tải.
Khi cơ thể nạp quá nhiều chất béo cùng lúc, tụy buộc phải tăng tiết enzyme tiêu hóa. Điều này dễ gây kích hoạt bất thường enzyme tụy và làm bùng phát viêm cấp tính.
Nhiều người nghĩ chỉ người uống rượu mới bị viêm tụy. Thực tế, ăn quá no và quá nhiều dầu mỡ cũng là thủ phạm phổ biến không kém.
3. Nghiện đồ uống lạnh và đá
Kem, trà sữa đá, nước ngọt lạnh hay bia ướp đá là "combo mùa hè" quen thuộc của nhiều người trẻ. Tuy nhiên, việc uống quá nhiều đồ lạnh có thể khiến mạch máu đường tiêu hóa co thắt, làm rối loạn quá trình tiết dịch tiêu hóa và ảnh hưởng hoạt động của ống tụy.
Với những người có mỡ máu cao hoặc từng có bệnh lý tụy, thói quen này còn nguy hiểm hơn. Uống liên tục khi bụng đói càng khiến hệ tiêu hóa bị kích thích mạnh.
4. Ăn hải sản vô tội vạ
Mùa hè cũng là mùa của các quán hải sản đông nghịt khách. Nhưng nhiều loại hải sản chứa hàm lượng purin và chất béo khá cao. Khi ăn số lượng lớn cùng lúc, đặc biệt là kết hợp với bia rượu, triglyceride máu có thể tăng vọt.
Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp do tăng triglyceride máu. Loại viêm tụy này thường nặng hơn và thời gian hồi phục kéo dài hơn bình thường. Người béo phì, tiểu đường hoặc có mỡ máu cao càng phải cẩn trọng.
Ảnh minh họa
Những dấu hiệu cảnh báo viêm tụy cấp không nên bỏ qua
Bác sĩ Huang Fengting cảnh báo, viêm tụy cấp cực kỳ nguy hiểm nhưng các dấu hiệu lại dễ bị nhầm lẫn với mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa thông thường. Nếu xuất hiện các dấu hiệu sau sau khi ăn uống, cần đi viện càng sớm càng tốt:
- Đau dữ dội vùng bụng trên hoặc lệch trái, lan ra sau lưng
- Buồn nôn, nôn liên tục nhưng không đỡ đau
- Sốt, rét run, người mệt lả
- Chướng bụng, vàng da
- Tụt huyết áp, choáng váng
Nhiều người cố chịu đau hoặc tự uống thuốc giảm đau tại nhà khiến bệnh diễn tiến nặng rất nhanh.
Làm gì để bảo vệ tuyến tụy trong mùa hè?
Các chuyên gia cho rằng tuyến tụy rất nhạy cảm với kiểu ăn uống thất thường mùa hè. Điều nguy hiểm nhất không hẳn là ăn một món nào đó, mà là để cơ thể liên tục rơi vào trạng thái quá tải: nhậu khuya, ăn quá no, uống bia lạnh rồi nằm ngủ ngay sau đó.
Để bảo vệ tuyến tụy, mùa hè nên ưu tiên ăn thanh đạm hơn, giảm đồ chiên nướng và hạn chế các bữa ăn quá nhiều dầu mỡ vào buổi tối. Hải sản có thể ăn nhưng không nên "thả ga", đặc biệt tránh kết hợp với rượu bia vì dễ làm triglyceride tăng mạnh, từ đó kích thích viêm tụy cấp.
Ngoài ra, cần hạn chế uống quá nhiều nước đá hoặc đồ uống lạnh khi bụng đói. Thói quen này có thể gây co thắt đường tiêu hóa và ảnh hưởng quá trình tiết dịch tụy.
Ảnh minh họa
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng người có mỡ máu cao, tiểu đường, béo phì hoặc gan nhiễm mỡ nên kiểm tra triglyceride và đường huyết định kỳ vào mùa hè. Đây là nhóm có nguy cơ tổn thương tụy cao hơn bình thường.
Đôi khi, chỉ vài giờ "sướng miệng" trong một cuộc nhậu cũng có thể khiến tuyến tụy phải trả giá bằng nhiều tuần nằm viện, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Nguồn và ảnh: Sohu, TTVC, ETtoday
