Với nhiều người, cuối tuần là khoảng thời gian quý giá để “ngủ bù” sau cả tuần thiếu ngủ vì công việc, học tập hay áp lực cuộc sống. Việc nằm trên giường đến trưa thứ Bảy đôi khi mang lại cảm giác dễ chịu như thể cơ thể đang được hồi phục hoàn toàn.
Nhưng theo nhiều chuyên gia sức khỏe, ngủ nướng cuối tuần quá mức có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi hơn thay vì khỏe khoắn hơn.
Theo Cleveland Clinic, việc thay đổi giờ ngủ thất thường giữa ngày thường và cuối tuần có thể làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, còn được gọi là “social jet lag” — trạng thái tương tự cảm giác lệch múi giờ sau các chuyến bay dài.
Nhiều người có thói quen ngủ 5-6 tiếng mỗi ngày trong tuần rồi cố ngủ bù 10-12 tiếng vào cuối tuần. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cơ thể không hoạt động như một “tài khoản ngân hàng giấc ngủ”, tức là thiếu ngủ kéo dài không thể được bù hoàn toàn chỉ sau một hoặc hai buổi ngủ nhiều.
Theo Harvard Medical School, ngủ quá nhiều vào cuối tuần có thể khiến đồng hồ sinh học bị đảo lộn, làm bạn khó ngủ vào tối Chủ nhật và mệt mỏi hơn khi quay lại guồng làm việc đầu tuần.
Việc thay đổi giờ ngủ thất thường giữa ngày thường và cuối tuần có thể làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể
Đó là lý do nhiều người dù ngủ rất nhiều vào cuối tuần vẫn cảm thấy uể oải, đau đầu hoặc thiếu năng lượng vào sáng thứ Hai.
Một nghiên cứu được đăng tải trên Sleep Foundation cũng cho thấy việc ngủ thất thường có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, trí nhớ, khả năng tập trung và làm tăng nguy cơ stress kéo dài.
Ngủ cuối tuần đúng cách
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bạn tuyệt đối không được ngủ thêm vào cuối tuần.
Các chuyên gia cho rằng ngủ bù ở mức hợp lý vẫn có lợi nếu bạn đã thiếu ngủ trong tuần. Vấn đề nằm ở việc ngủ quá nhiều hoặc thay đổi lịch sinh hoạt quá đột ngột.
Theo Mayo Clinic, cách tốt nhất là chỉ nên ngủ thêm khoảng 1-2 tiếng so với ngày thường và cố gắng duy trì giờ thức dậy tương đối ổn định, kể cả cuối tuần.
Ngoài ra, nếu thường xuyên cảm thấy phải “ngủ bù” vào cuối tuần mới đủ sức hoạt động, đó có thể là dấu hiệu bạn đang thiếu ngủ mạn tính.
Theo Johns Hopkins Medicine, người trưởng thành nên ngủ trung bình từ 7-9 tiếng mỗi đêm để duy trì sức khỏe tim mạch, não bộ và hệ miễn dịch. Thiếu ngủ kéo dài có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp, béo phì, tiểu đường và rối loạn tâm trạng.
Bạn nên duy trì giờ thức dậy tương đối ổn định, kể cả cuối tuần.
Một điều đáng chú ý khác là ngủ nướng quá lâu đôi khi khiến con người cảm thấy “lười biếng” hoặc trì trệ hơn về mặt tinh thần. Khi thức dậy quá muộn, nhiều người có xu hướng bỏ bữa sáng, giảm vận động và cảm thấy cả ngày trôi qua nhanh chóng trong trạng thái uể oải.
Các chuyên gia khuyên rằng thay vì cố ngủ thật nhiều vào cuối tuần, bạn nên ưu tiên cải thiện chất lượng giấc ngủ mỗi ngày bằng những thói quen đơn giản như:
- Đi ngủ và thức dậy vào khung giờ cố định
- Hạn chế dùng điện thoại trước khi ngủ
- Tránh caffeine vào buổi tối
- Giữ phòng ngủ tối và mát
- Không ăn quá no trước giờ ngủ
Theo National Sleep Foundation, một lịch ngủ đều đặn thường quan trọng hơn việc ngủ thật lâu nhưng thất thường.
Cuối tuần là thời gian để nghỉ ngơi, nhưng nghỉ ngơi đúng cách mới thực sự giúp cơ thể phục hồi. Đôi khi, điều tốt nhất cho sức khỏe không phải ngủ đến trưa, mà là giúp cơ thể có được giấc ngủ chất lượng và ổn định hơn mỗi ngày.
